Hoe betrek je de consument bij duurzaamheid via samenwerkingen?  Tijdens de eerste sessie van Coca-Cola OPEN werd met verschillende partijen gesproken over diverse succesvolle en minder succesvolle initiatieven om duurzamer om te gaan met afval. Wat kunnen we van elkaar leren op dit gebied? Coca-Cola ging in gesprek met onder ander partners de Efteling, NS, de TU Delft en gedragswetenschapper Mats Postema.


Inzamelen moet volgens de gasten aan tafel aantrekkelijker gemaakt worden. Ook gemak scoort hoog. De meeste mensen willen niet zoeken of ver hoeven lopen naar de juiste vuilnisbak. Daarom heeft de Efteling in de restaurants placemats die de richting naar een afvalbak wijzen. NS heeft op zijn beurt andere uitdagingen. Je kunt een NS-station immers niet overladen met vuilnisbakken, dat belemmert de enorme stroom aan reizigers die hun trein moeten halen. Zo vraagt iedere situatie om een eigen oplossing.

Kwestie van lange adem

Volgens Nederland Schoon wist zeven jaar geleden nog niemand van het bestaan van de plastic soep, maar zullen kinderen van nu over tien jaar denken: Wat raar, gooiden mensen vroeger hun plastic flesjes gewoon in de berm? Zo’n gedragsverandering moet groeien. Een goed voorbeeld van iets dat werkt zijn de plastic tasjes in winkels waar sinds een paar jaar voor betaald moet worden. Dat wordt nu normaal gevonden.
 


Zwerfafval staat in de top-3 van ergernissen in Nederland. Er is helaas niet één oplossing. En het kost tijd om mensen in beweging te krijgen. Dat beaamt de TU Delft: gedragsverandering is een kwestie van tijd én verleiding. In juni startte de universiteit een pilot gericht op inzameling. De eerste resultaten zijn niet bemoedigend. Hoe dat komt? Voor een groot deel door de kritische doelgroep maar ook omdat uit eerdere pilots blijkt dat gedragsverandering tijd vraagt. De pilot wordt daarom uitgebreid met een nieuwe communicatiecampagne.
 


De Efteling vindt de eerste resultaten bemoedigend. Het pretpark heeft iedere dag flink wat afval te verwerken, waarvan 15 tot 20 procent PET-flesjes. De Efteling wil in 2030 het restafval terugbrengen naar 0 procent. De nieuwste stap zijn twee reverse vending machines om PET-flessen in te zamelen. Als dank voor het terugbrengen van jouw PET-fles krijg je een Snapchat Filter. De eerste resultaten: 8.500 ingezamelde flesjes in vier maanden tijd.
 


Ook bij Avans Hogeschool in Noord-Brabant kiezen ze voor een beloningsstructuur om zwerfafval te verminderen en recycling van plastic te stimuleren. Met Recycle for Discount krijgen studenten bij inlevering van hun PET-fles een stempel waarmee ze voor korting sparen. Na drie maanden was een kwart van de verkochte flesjes ingeleverd.


Samenwerking is key

Mats Postema, gedragswetenschapper bij Pennock & Postema, ontwikkelde The Way Changer, een online tool voor gedragsverandering die na een korte vragenlijst een mogelijke oplossing voor ieders unieke afvalprobleem biedt. Met een paar klikken weet je welke drijfveren voor jouw situatie waarschijnlijk het meest belangrijk zijn, en krijg je advies over hoe je hierop kunt inspelen om gedrag te veranderen. Immers, iedere locatie en omgeving heeft een andere oplossing nodig voor het zwerfvuilvraagstuk.


Ook Caroline Siegers van Coca-Cola European Partners vindt samenwerking key: ‘Omdat we veel drankjes verkopen, geeft dat een grote verantwoordelijkheid. We maken grote stappen op het gebied van duurzaamheid, met steeds meer 100% rPET verpakkingen zoals voor Chaudfontaine, Honest en Fuze Tea en ook het feit dat al onze merken gebruik maken van 100% recyclebaar materiaal. Maar om dit complexe probleem aan te pakken, is samenwerking noodzakelijk.’